طراحی بام سبز مناسب برای رستوران، یک روش و ایده جدید در حوزه طراحی فضای سبز می باشد. این طراحی روشی جدید برای استفاده از فضاهای مرده و ایجاد یک فضای پرطراوت برای پذیرایی از مشتری ها محسوب می شود. بام سبز یا روف گاردن اگر از نظر فضای طراحی شرایط مطلوب و با کیفیتی داشته باشد و رفت و آمد افراد و مهمانان به آن آسان باشد می تواند مکانی مناسب برای پذیرایی از مشتری ها باشد.
طراحی مناسب برای رستوران اگر به وسیله طراحان حرفه ای و کارآزموده انجام شود از نظر کمیت و کیفیت در شرایط مناسبی قرار داشته و می تواند علاوه بر تامین نیازهای یک سالن پذیرایی لوکس جلوه های دیداری مناسبی را برای طراوت و شادابی فضای موجود به همراه داشته باشد.
طراحی بام سبز مناسب برای رستوران به چه شکل هایی انجام می شود؟
طراحی بام سبز مناسب برای رستوران یکی از روش های جدید و با کیفیت برای استفاده از فضاهای مرده و بلا استفاده است که در شهرهای بزرگ و کوچک کاربرد دارد و می تواند علاوه بر گسترش فضای سبز طراوت و تازگی خیره کننده ای را به این گونه فضا ها تزریق کند.
هرچند طراحی بام سبز مناسب برای رستوران یا روف گاردن از نظر کلیت یک مفهوم مشخص دارد اما نوع طراحی و چگونگی ایجاد فضاهای سبز می تواند با توجه به شرایط متفاوت باشد در ادامه به برخی از انواع طراحی بام سبز مناسب برای رستوران پرداخته می شود.
بام سبز
بام سبز مجموعه ای لایه دار است که شامل عایق، زهکش، بستر کاشت و پوشش گیاهی می شود و روی سقف ساختمان اجرا می گردد. این سیستم هم برای ساختمان های مسکونی و هم تجاری قابل استفاده است و کارکردهایی فراتر از زیبایی دارد.
از مزیت های آن می توان به کاهش دمای ساختمان، جذب بخشی از آب باران، بهبود کیفیت هوای اطراف و افزایش ارزش ملک اشاره کرد. برای رستوران ها، یک مزیت دیگر هم اضافه می شود: ایجاد تصویری متفاوت و به یادماندنی که در تبلیغات و شبکه های اجتماعی هم اثرگذار است.
مزایا و معایب بام سبز
| محور بررسی | مزیت | چالش |
|---|---|---|
| دمای ساختمان | پوشش گیاهی گرمای مستقیم خورشید را کمتر به سقف منتقل می کند و فضای زیر بام خنک تر می ماند. | در فصل های گرم و خشک گیاهان نیاز به آبیاری منظم دارند تا این اثر حفظ شود. |
| تجربه مشتری | فضای متفاوت و دل نشین برای پذیرایی ایجاد می کند و جذابیت رستوران را بالا می برد. | در هوای بد (باران، باد شدید، گرمای زیاد) استفاده از بام محدود می شود، مگر اینکه سایه بان یا سقف متحرک داشته باشد. |
| استفاده از فضا | فضای مرده و بی استفاده بام به محل پذیرایی تبدیل می شود. | دسترسی ایمن، پله یا آسانسور و مسیر حمل غذا باید از قبل پیش بینی شود. |
| هزینه | در بلندمدت با افزایش مشتری و عمر بیشتر عایق، می تواند سودآور باشد. | هزینه اولیه اجرا (عایق، زهکشی، خاک، گیاه) از بام معمولی بیشتر است. |
| سازه ساختمان | لایه های بام سبز از عایق در برابر تابش مستقیم و تغییرات دما محافظت می کنند. | وزن خاک و آب سنگین است و سازه باید توان باربری کافی داشته باشد. |
| رطوبت و آب باران | بخشی از آب باران جذب می شود و فشار روی سیستم دفع آب کم می شود. | اجرای ضعیف عایق و زهکشی می تواند به نفوذ رطوبت و خسارت به سقف منجر شود. |
| محیط و هوا | به بهبود کیفیت هوای اطراف و کاهش گرد و غبار کمک می کند. | نیاز به انتخاب گیاه مناسب اقلیم دارد، وگرنه گیاهان خشک می شوند. |
| صدا | تا حدی صدای محیط بیرون را کاهش می دهد. | در طبقه رستوران، صدای مشتری ها ممکن است همسایه ها را اذیت کند و باید ضوابط رعایت شود. |
| نگهداری | با گیاهان کم نیاز و آبیاری قطره ای می توان هزینه نگهداری را کنترل کرد. | به هرس، آبیاری، کوددهی و نظافت منظم نیاز دارد. |
| ارزش و برند | ارزش ملک و تصویر برند رستوران را بالا می برد. | نیاز به مجوز و رعایت ضوابط شهرداری و ایمنی دارد. |
-
طراحی بام سبز متمرکز
طراحی بام سبز متمرکز یکی از انواع طراحی بام سبز مناسب برای رستوران است در این روش طراحی، که با نام باغ کم عمق هم شناخته می شود.
سیستم محوطه سازی بیشتر به صورت سطحی با عمق کم است یعنی برای کاشت فضای سبز از گیاهان و گل های کوچک با ریشه زنی در عمق کم استفاده می شود و برای تکمیل این فضا از درختان و گیاهان بوته ای استفاده می شود که به صورت گلدانی پرورش داده می شوند.
به عبارت ساده در این روش درختان یا بوته های بزرگ در سطح پشت بام کاشته نمی شوند. پس از طراحی و اجرای روف گاردن یا باغ سبز در طراحی بام سبز مناسب برای رستوران نوبت به جا نمایی فضاهای مختلف برای نشستن میهمانان و پذیرایی از آنها می رسد که با توجه به نوع طراحی یا نظر صاحبان روف گاردن ممکن است متفاوت باشد.
-
طراحی بام سبز گسترده
طراحی بام سبز گسترده یکی دیگر از روش های طراحی بام سبز مناسب برای رستوران است در این روش سطح وسیعی از پشت بام به وسیله گیاهان سطحی با ریشه های کوتاه مثل چمن یا گل ها بوته ای پوشش داده می شود.
طراحی بام سبز گسترده، فضای سبز وسیعی را در اختیار طراح قرار می دهد به شکلی که بتواند با خیال آسوده محل های مناسب برای پذیرایی از مهمانان رستوران را در غالب آلاچیق یا فضاهای سرپوشیده با قرار دادن صندلی یا تخت های مختلف طراحی و اجرا کند.
-
طراحی بام سبز نیمه متمرکز
طراحی بام سبز نیمه متمرکز یکی دیگر از روش های طراحی بام سبز مناسب برای رستوران است در این روش به جای کاشت گیاهان بر روی سطح پشت بام از جعبه یا فلاور باکس های مختلف استفاده می شود که گیاهان مورد نظر طراحان در آنها قرار گرفته و در فضاهای مختلف جا نمایی می شود.
تفاوت این روش از طراحی و ایجاد فضای سبز در پشت بام با روش های دیگر آن است که نیاز به فضا سازی و تغییرات عمده در پشت بام نیست و با اصلاحات کم می توان پشت بام را به یک فضای سبز مناسب برای پذیرایی از مهمانان تبدیل نمود.
به عبارت دیگر در روش طراحی نیمه متمرکز امکان تغییر دوره ای فضای سبز پشت بام وجود دارد و هر زمان که صاحبان روف گاردن یا طراحان بخواهند می توانند با جابجا کردن جعبه ها و فلاور باکس ها فضای دیداری و بصری بام سبز رستوران را با کمترین هزینه و تغییرات عوض کنند.
-
طراحی روف گاردن مدولار
طراحی روف گاردن مدولار یکی دیگر از روش های طراحی بام سبز مناسب برای رستوران است. در این روش هیچگونه فضای سبزی با عمق کم یا زیاد بر روی پشت بام ایجاد نمی شود و کاشت گیاهان در جعبه و باکس کوچک و بزرگ انجام می شود.
به این معنا که روف گاردن مجموعه ای از باکس ها یا جعبه های کوچک و بزرگ از گل ها و گیاهان مختلف است که با توجه به نوع طراحی در فضاهای مختلف جا نمایی می شود.
در این روش هم امکان تغییرات دوره ای باکس ها و فضاهای نشستن وجود دارد و صاحبان روف گاردن یا طراحان می توانند به صورت دوره ای فضاهای محل پذیرایی از میهمانان یا قرار گرفتن جعبه های گل و گیاه را تغییر دهند.
-
طراحی روف گاردن ترکیبی
طراحی روف گاردن ترکیبی، روشی دیگر برای طراحی بام سبز مناسب برای رستوران است در این روش از سیستم متمرکز و گسترده به صورت همزمان برای طراحی و اجرای بام سبز استفاده می شود.
به عبارت ساده در روف گاردن ترکیبی هم فضای سبز گسترده و یک دست که می تواند ترکیبی از چمن و بوته های گل باشد وجود دارد و هم درختان و بوته بزرگ در گلدان ها و باکس های مختلف جا نمایی می شود که می تواند جلوه های زیبا و چشم نوازی را به فضای پیرامونی دهد.
انواع بام سبز و تفاوت آن ها
بام سبز را بر اساس عمق خاک، وزن، نوع گیاه و میزان نگهداری به چند نوع تقسیم می کنند. جدول زیر تفاوت این روش ها را کنار هم نشان می دهد.
| ویژگی | گسترده | نیمه متمرکز | متمرکز | مدولار | ترکیبی |
|---|---|---|---|---|---|
| عمق بستر خاک | کم | متوسط | زیاد | بسته به باکس ها | متغیر در بخش های مختلف |
| وزن روی سازه | سبک | متوسط | سنگین | سبک تا متوسط | متوسط تا سنگین |
| گیاهان مناسب | چمن، سدوم، گیاهان پوششی | گل، بوته، درختچه کوچک | درختچه، درخت، باغچه کامل | گل و گیاه در باکس یا گلدان | ترکیبی از چمن، بوته و درختچه |
| رفت وآمد مهمان | محدود | قابل قبول در بخش هایی از بام | عالی، مناسب پذیرایی | بسته به چیدمان | خوب، با مسیر مشخص |
| هزینه اجرا | کم | متوسط | زیاد | کم تا متوسط | متوسط تا زیاد |
| نگهداری | کم | متوسط | زیاد | متوسط، با امکان جابه جایی | متوسط تا زیاد |
| مناسب برای | سازه ضعیف یا بودجه محدود | رستوران با بودجه متوسط | رستوران بزرگ و لوکس | بامی که نمی شود تغییر عمده داد | رستورانی که ظاهر متنوع می خواهد |
بام باغ
بام باغ مفهومی نزدیک به بام سبز است، اما تأکید آن بیشتر روی ایجاد حس یک باغ واقعی روی پشت بام است. در بام باغ علاوه بر چمن و گل، می توان از درختچه ها، مسیرهای سنگ فرش، آب نما و حتی باغچه سبزی و گیاهان معطر استفاده کرد.
این روش برای رستوران هایی مناسب است که می خواهند مهمان ها حس قدم زدن و نشستن در یک باغ خصوصی را تجربه کنند. اگر بام باغ را با آلاچیق، نورپردازی و صندلی های راحت ترکیب کنید، می توانید فضایی بسازید که مشتری ها برای مناسبت های خاص، دورهمی ها و جشن های کوچک هم آن را انتخاب کنند.
پشت بام سبز
پشت بام سبز یعنی تبدیل سطح بالای ساختمان از یک فضای خالی و بی استفاده به یک محیط زنده با پوشش گیاهی. برای رستوران ها، این فضا فقط یک تزیین نیست می تواند به بخشی از منوی تجربه مشتری تبدیل شود. مهمانی که شام را زیر آسمان و میان گیاهان صرف می کند، رستوران را بیشتر به یاد می سپارد.
علاوه بر جذابیت ظاهری، پوشش گیاهی روی بام مثل یک لایه محافظ عمل می کند. گرمای مستقیم خورشید را کمتر به ساختمان منتقل می کند، به تعدیل دمای فضای زیر خود کمک می کند و صدای محیط را تا حدی کاهش می دهد. اگر رستوران شما در منطقه ای شلوغ قرار دارد، همین مزیت های ساده می تواند ارزش سرمایه گذاری را بالا ببرد.
طراحی و اجرای بام سبز
موفقیت یک بام سبز به اندازه طراحی، به اجرای درست وابسته است. قبل از هر کاری باید توان باربری سازه بررسی شود، چون خاک مرطوب، گلدان ها و میز و صندلی وزن قابل توجهی دارند. این بررسی را حتماً به مهندس سازه بسپارید.
اجرای اصولی معمولاً شامل این مراحل است:
- عایق کاری: جلوگیری از نفوذ رطوبت به سقف
- لایه ضد ریشه: محافظت از عایق در برابر ریشه گیاهان
- زهکشی: خروج آب اضافی تا آب روی بام تجمع نکند
- لایه فیلتر و بستر کاشت: نگه داشتن خاک و تامین رشد گیاه
- کاشت و آبیاری: انتخاب گیاه متناسب با اقلیم و نصب سیستم آبیاری
حذف یا ضعیف اجرا کردن هر کدام از این لایه ها در آینده هزینه های تعمیر سنگینی ایجاد می کند.
طراحی رستوران با گل و گیاه
گل و گیاه فقط مخصوص بام نیست و در طراحی داخلی و نیمه باز رستوران هم نقش مهمی دارد. گیاهان می توانند فضا را به بخش های کوچک تر تقسیم کنند و به میزهای کنار هم حس خصوصی تری بدهند، بدون اینکه دیوار بکشید.
چند ایده کاربردی:
- استفاده از گیاهان آویز یا دیوار سبز برای دیوارهای ساده
- چیدن گلدان های بلند بین میزها به جای پارتیشن
- انتخاب گیاهان کم نیاز مثل سانسوریا یا پوتوس برای فضای داخلی با نور کم
- در نظر گرفتن گیاهان خوراکی مثل نعناع و ریحان که هم زیبا هستند و هم در آشپزخانه به کار می آیند
نکته مهم این است که گیاهان باید با میزان نور و رطوبت محیط سازگار باشند تا خشک نشوند و ظاهر رستوران را خراب نکنند.
طراحی بام
طراحی بام قبل از آنکه به گیاه و دکور برسد، به مسائل فنی و کاربردی نیاز دارد. مسیر رفت وآمد، دسترسی ایمن، شیب بام، نرده های محافظ و محل قرارگیری میز و صندلی باید از ابتدا مشخص شوند.
نورپردازی هم بخش مهمی از طراحی است. بام های رستوران معمولاً در ساعات عصر و شب بیشترین مشتری را دارند، پس نور گرم و غیرمستقیم فضایی دلنشین تر از نور تند ایجاد می کند. همچنین فکر کردن به سایه بان، آلاچیق یا پوشش متحرک، استفاده از بام را در روزهای گرم و بارانی هم ممکن می کند.
رستوران بام سبز
رستوران بام سبز مجموعه ای است که بخشی یا تمام فضای پذیرایی آن روی بام و در میان گیاهان قرار دارد. این مدل برای رستوران های شهری که حیاط ندارند، راهی عالی برای ایجاد فضای باز است.
چیزی که چنین رستورانی را متمایز می کند، تجربه ای است که ارائه می دهد: هوای بازتر، منظره شهر و حس آرامش میان سبزی. البته باید به جزئیات هم توجه کرد؛ مثلاً مسیر حمل غذا از آشپزخانه به بام، مقابله با باد و ایمنی مهمانان. اگر این موارد درست حل شوند، رستوران بام سبز می تواند به یک برند شاخص در محله یا شهر شما تبدیل شود.
بام سبز در رشت
رشت شهری پرباران و مرطوب است و همین موضوع بام سبز در آنجا هم فرصت است و هم چالش. بارندگی زیاد آبیاری را ساده تر می کند، اما اگر زهکشی و عایق کاری ضعیف باشد، رطوبت به سازه آسیب می زند.
در رشت باید بیشتر روی سیستم زهکشی قوی، عایق مرغوب و گیاهان مقاوم به رطوبت تمرکز کرد. همچنین استفاده از سایه بان یا سقف متحرک باعث می شود رستوران در روزهای بارانی هم قابل استفاده بماند. با طراحی درست، بام سبز در رشت می تواند فضایی خنک و پرطراوت برای مشتری ها باشد.
بام سبز در تهران
تهران با ترکیبی از تابستان های گرم و خشک، زمستان های سرد و آلودگی هوا، شرایط ویژه ای برای بام سبز دارد. گیاهان باید هم تحمل سرما و هم گرما را داشته باشند و با گرد و غبار شهری کنار بیایند.
در این شهر معمولاً گیاهان مقاوم و کم آب خواه انتخاب بهتری هستند و سیستم آبیاری قطره ای به صرفه جویی در مصرف آب کمک می کند. از طرف دیگر، قیمت بالای زمین در تهران باعث شده بام ها ارزش زیادی پیدا کنند و رستوران های بام سبز راهی خلاقانه برای گسترش فضای پذیرایی باشند. فراموش نکنید که قوانین شهرداری و ضوابط ساختمانی هم باید قبل از اجرا بررسی شوند.
بام سبز در آبادان
آبادان یکی از گرم ترین و شرجی ترین شهرهای کشور است. در چنین آب وهوایی بام سبز اگر درست طراحی شود، می تواند نقش مهمی در کاهش گرمای ساختمان داشته باشد، ولی انتخاب گیاه و نحوه آبیاری حساسیت بیشتری دارد.
گیاهان مقاوم به گرمای شدید و شوری و رطوبت باید انتخاب شوند. گونه هایی مثل نخل های زینتی یا بوگن ویلا از مثال های رایج در مناطق گرم جنوبی هستند، اما بهتر است قبل از خرید با یک کارشناس محلی مشورت کنید. استفاده از سایه بان، آبیاری در ساعات خنک روز و پوشش مناسب خاک برای کاهش تبخیر هم از نکات مهم است.
سخن پایانی
طراحی بام سبز مناسب برای رستوران روشی مناسب برای استفاده از فضاهای بلا استفاده یا مرده در شهرهای بزرگ و پرجمعیت است که اگر به شکل درست و اصولی طراحی و اجرا شود می تواند کیفیت مطلوبی داشته باشد.
در طراحی بام سبز مناسب برای رستوران از روش های مختلف طراحی در اینگونه فضا ها مثل بام سبز متمرکز، بام سبز گسترده، بام سبز نیمه متمرکز، بام سبز مدولار یا ترکیبی استفاده می شود که با توجه به شرایط یا نظر طراحان و صاحبان روف گاردن می تواند متفاوت باشد.
هرچه طراوت و زیبایی دیداری بام سبز مناسب برای رستوران بیشتر باشد مهمان ها از این فضا لذت بیشتری برده و با کیفیت بهتری از آن استقبال می کنند.
