چمن هیبریدی چیست؟ کاربرد/ مزایا/ معایب و فرق آن با چمن طبیعی

چمن طبیعی در بسیاری از نقاط کشور از جمله مناطق گرمسیری به‌دلیل شرایط آب و هوایی زود پژمرده می شود. با این حال در این مناطق مراقبت از چمن طبیعی هزینه بر بوده و البته بسیار وقت گیر نیز هست.

بنابراین این روزها در بسیاری از ورزشگاه ها و دیگر مکان ها به جای چمن طبیعی از چمن مصنوعی استفاده می شود. چمن هیبریدی نیز نوعی چمن مصنوعی پایه است که در بسیاری از مکان ها از جمله ورزشگاه ها کاربرد دارد.

برای آن دسته از افرادی که مایل به استفاده از چمن هستند می‌توان چمن هیبریدی را معرفی کرد. استفاده از این محصول نیاز به اقدامات و زیرسازی های وقت گیر ندارد و از آن مهم تر اینکه هزینه مراقبت و نگهداری از آن نسبت به چمن طبیعی کمتر است.

چمن هیبریدی کیفیت بالایی دارد و می توان کیفیت آن را به ترکیب به‌کار رفته در آن، که شامل ترکیبی از چمن طبیعی و چمن مصنوعی است، دانست.

اولین بار چمن هیبریدی در زمین فوتبال به‌جای چمن طبیعی به‌کار رفت که در نتیجه آن استقبال زیادی از آن شد. این چمن ترکیبی از الیاف چمن طبیعی و نخ های چمن مصنوعی است که در دهه 1990 تولید و در طول زمان توسعه پیدا کرد.

استفاده از این محصول به جای چمن طبیعی موجب ماندگاری بالای آن شد. در ادامه با ما همراه شوید تا این نوع چمن و کاربرد آن را بررسی کنیم.

چمن هیبریدی یعنی چی؟

اگر می پرسید چمن هیبریدی یعنی چی، پاسخ ساده این است: (هیبرید) به معنی دورگه یا ترکیبی است. چمن هیبرید سطحی است که در آن، الیاف مصنوعی پلی پروپیلن یا پلی اتیلن در عمق خاک قرار می‌گیرند و ریشه چمن طبیعی در میان و اطراف آن ها رشد می کند. ریشه ها به الیاف گره می خورند و یک شبکه یکپارچه و محکم ساخته می شود. به‌همین دلیل زمین در برابر کوبش و رفت‌و‌آمد زیاد کمتر کنده می شود. سهم الیاف مصنوعی معمولا فقط چند درصد از سطح زمین است (در سیستم های بخیه ای معروف حدود 3 تا 5 درصد). بخش بزرگ زمین همچنان چمن زنده است. سیستم های شناخته شده ای مانند گرس مستر (GrassMaster) که در بسیاری از استادیوم های اروپا به کار رفته اند، حدود 20 میلیون الیاف مصنوعی را در خاک جاسازی می کنند و عمر مفید تا 15 سال برایشان گزارش شده است.

انواع چمن هیبریدی

به‌طور کلی دو روش اجرا وجود دارد:

• روش بخیه‌ای (Stitched): الیاف با دستگاه مخصوص داخل چمن طبیعی موجود یا بستر جدید دوخته می شود.
• روش لایه‌ای یا آماده (Lay and Play): الیاف روی یک پایه کاربردی (مثل کارپت) از قبل با چمن طبیعی ترکیب شده و مستقیم پهن می شود. این روش زمان آماده سازی کوتاه تری دارد.

کاربرد چمن هیبریدی

از این محصول در اکثر مکان‌ها مانند زمین های ورزشی، فضاهای تجاری و صنعتی و فضای سبز شهری استفاده می شود. این نوع چمن در انواع ورزش ها در سراسر جهان، از جمله فوتبال، راگبی، کریکت، گلف و تنیس، کاربرد دارد. اکثر طراحان فضای سبز نیز برای زیبایی و ماندگاری بیشتر، از آن در طراحی و اجرای روف گاردن استفاده می کنند.

مزیت های استفاده از چمن هیبریدی

این روزها چمن هیبریدی جایگزین مناسبی برای چمن طبیعی به حساب می آید، چرا که مزیت های بیشتری نسبت به آن دارد. یکی از مزیت های اصلی این چمن این است که نیاز به نگهداری و مراقبت کمتری دارد، ماندگاری بالاتری دارد و در مقایسه با چمن طبیعی در بلندمدت کم هزینه‌تر است. زمین های ورزشی هم با آن در طول سال بازی بیشتری را تحمل می کنند. بر اساس گزارش های سازندگان، این سیستم می‌تواند ساعت بازی سالانه را چند برابر چمن معمولی بالا ببرد.

از دیگر مزیت های استفاده از این چمن ،این است که در چهار فصل نیز کاربرد دارد چرا که دوام و ماندگاری آن نسبت به چمن طبیعی بالاتر است.اکثر طراحان برای ایجاد زیبایی و ماندگاری بیشتر در طراحی فضای سبز و اجرای فضای سبز از این نوع چمن استفاده می کنند.

ویژگی های چمن هیبریدی

چمن مصنوعی هیبریدی دارای ویژگی‌های مطلوبی است که باعث می‌شود در بسیاری از مکان ها به‌جای چمن طبیعی استفاده شود. این ویژگی ها عبارت اند از:

آسیب پذیری کمتر: چمن هیبریدی در برابر فرسایش و کوبش مقاومت زیادی از خود نشان می دهد. یکی از دلایل آن شبکه ریشه و الیافی است که خاک سطحی را نگه می دارد و از کنده شدن چمن هنگام بازی جلوگیری می کند.

ماندگاری بیشتر: ماندگاری بالا نیز از دیگر ویژگی های مهم این چمن است. این محصول با توجه به فناوری روز دنیا تولید می شود و مقاومت و ماندگاری آن از چمن طبیعی خیلی بالاتر است. به همین دلیل طراحان فضای سبز از این نوع چمن در طراحی و اجرای روف گاردن استفاده میکنند چرا که هم جلوه ی بسیار زیبایی دارد و هم ماندگاری بالایی دارد.

هزینه های نگهداری و مراقت کمتر: این نوع چمن به کوددهی، آبیاری و تیمارهای شیمیایی کمتری نسبت به چمن طبیعی احتیاج دارد و به‌همین خاطر هزینه های نگهداری آن پایین تر است.

قابل استفاده در چهار فصل: چمن هیبریدی در هر چهار فصل سال و در شرایط مختلف آب و هوایی قابل استفاده است و با خیال راحت می‌توان آن را به‌کار برد. چرا که از مقاومت بالایی برخوردار است.

زیبایی و استحکام بالا: چون چمن هیبریدی ترکیبی از چمن مصنوعی و چمن طبیعی است، زیبایی و استحکام بالایی دارد.

حفظ منابع و محیط زیست: چمن هیبریدی به کودهای شیمیایی و تیمارهای شیمیایی کمتری احتیاج دارد. در نتیجه محیط زیست سالم‌تر می‌شود و آلودگی ها کاهش می یابد.

هزینه های نگهداری و مراقبت کمتر

این نوع چمن به کوددهی، آبیاری و تیمارهای شیمیایی کمتری نسبت به چمن طبیعی احتیاج دارد و به همین خاطر هزینه های نگهداری آن پایین تر است.

قابل استفاده در چهار فصل: چمن هیبریدی در هر چهار فصل سال و در شرایط مختلف آب و هوایی قابل استفاده است و با خیال راحت می توان آن را به کار برد.

زیبایی و استحکام بالا: چون چمن هیبریدی ترکیبی از چمن مصنوعی و چمن طبیعی است، زیبایی و استحکام بالایی دارد.

حفظ منابع و محیط زیست: چمن هیبریدی به کودهای شیمیایی و تیمارهای شیمیایی کمتری احتیاج دارد. در نتیجه محیط زیست سالم تر می شود و آلودگی ها کاهش می یابد.

فرق چمن هیبریدی و طبیعی

برای انتخاب درست، دانستن فرق چمن هیبریدی و طبیعی (و البته مصنوعی) ضروری است:

نکته مهم: چون در چمن هیبریدی بخش اصلی سطح، گیاه زنده است، آبیاری و کوددهی کاملا حذف نمی شود و فقط نسبت به چمن طبیعی ساده کمتر می شود.

چمن هیبریدی در ایران

استفاده از چمن هیبریدی در ایران عمدتا در ورزشگاه ها و زمین های فوتبال مطرح است. در سال های اخیر موضوع کاشت چمن هیبریدی در ورزشگاه هایی مثل آزادی و تراکتور در رسانه ها بارها بررسی شده است. تجربه نشان می دهد این سیستم بدون برنامه نگهداری تخصصی و زمان بندی درست بازی، همان نتیجه مطلوب را ندارد. برای باغ، حیاط یا روف گاردن هم می توان نسخه های مناسب را با مشاوره متخصص انتخاب کرد، اما کاربرد اصلی آن همچنان ورزشی و تجاری است.

قیمت چمن هیبریدی

قیمت چمن هیبریدی ثابت نیست و تحت تاثیر این عوامل تعیین می شود:

• نوع سیستم (بخیه ای یا لایه ای) و برند تولیدکننده
• گونه چمن طبیعی مناسب اقلیم (مثلا برمودا در مناطق گرم)
• متراژ پروژه و آماده سازی بستر و زهکشی
• سیستم آبیاری و هزینه نصب
• مراقبت های دوره ای

به‌همین دلیل بهتر است قیمت چمن هیبریدی را بعد از بررسی محل و متراژ از شرکت اجرایی بپرسید. هزینه خرید و نصب اولیه معمولا از چمن طبیعی بالاتر است، اما با کاهش هزینه آبیاری، تعمیر و تعویض زمین در بلندمدت جبران می شود.

معایب چمن هیبریدی

استفاده از این چمن مزیت هایی دارد و معایبی هم دارد که باید بدانید:

• با داشتن بخش مصنوعی، از نظر ظاهری ممکن است کاملا بافت چمن طبیعی را نداشته باشد.
• هزینه خرید و نصب آن در ابتدا بالاست و به همین دلیل بسیاری از افراد از خرید آن منصرف می شوند.
• این چمن به مراقبت های دوره ای احتیاج دارد و در صورت آسیب دیدگی، بخش های خراب باید تعمیر شوند.
• اجرای درست آن نیازمند نیروی متخصص و تجهیزات مخصوص است.

مزیت های دیگر

چمن هیبریدی در برابر تابش نور خورشید و گرما مقاومت بالایی دارد. به همین دلیل در مناطق گرم‌سیری عملکرد خوبی دارد، تغییر رنگ نمی دهد و راحت‌تر از چمن طبیعی پژمرده نمی شود. همچنین در طول زمان به مراقبت و آبیاری کمتری نیاز دارد، پس جایگزین خوبی برای چمن طبیعی است.